Autorzy: Ewelina Nadolska i Patryk Chabowski

Ule trzcinowe

Zaczęło się od chęci zrobienia czegoś innego niż mają wszyscy, czegoś bardziej naturalnego, ekologicznego. Szukałem takiego ula, w którym pszczoły czułyby się lepiej, byłyby zdrowsze niż w tych sztucznych, styropianowych domkach. Poszukiwania wśród okolicznych pszczelarzy niestety nie przyniosły rezultatu. Nikt na innych ulach niż styropianowe, poliuretanowe bądź styrodurowe nie pracował.

Ule trzcinowe

Pewnego razu przechodząc obok opuszczonej pracowni pszczelarskiej znalazłem stare książki, poradniki dotyczące pszczelarstwa i bartnictwa. W nich pierwszy raz widziałem wzór ula wykonanego z mat słomianych. To była moja inspiracja! Zacząłem wgłębiać się w ten temat, parę osób w Polsce robiło ule ze słomy. Okazało się, że rejon, w którym mieszkam czyli Park Krajobrazowy Doliny Dolnej Wisły jest obfity w trzcinę. Podmokłe, często zalewane tereny są idealnymi warunkami aby mogła tu rosnąć. Zaprojektowałem prawidło, które miało pomóc mi w zbudowaniu pierwszego testowego korpusu. Nie chciałem robić ula z mat słomianych ponieważ w moim rejonie słoma jest materiałem trudno dostępnym. Zacząłem czytać o właściwościach trzciny. Wiedziałem wcześniej, że przecież była i jest wykorzystywana do budowy dachów w domach.

Materiał ten jest przede wszystkim w 100% naturalny. Nie ma potrzeby niczym go konserwować, bo krzemionka w niej występująca jest odporna na wodę przez fakt rośnięcia na podmokłych terenach, po prostu nie butwieje.

Trzcina jest rurką pustą w środku, te komory powietrzne tworzą barierę pomiędzy środowiskiem zewnętrznym a wewnętrznym, co powoduje mniejszą amplitudę temperatury dobowej. Wynikiem tego jest doskonały mikro ekosystem dla funkcjonowania rodziny pszczelej. Mianowicie chodzi o to, że rój bytujący w tego typu gnieździe ma w okresach gorących łatwiejszą wentylację. Ściany o grubości 6 centymetrów zabezpieczają przed przegrzaniem przez promienie słoneczne a zimą zaś nawet krótkotrwały dotyk słońca przyczynia się do delikatnego ogrzania. Ta funkcja sprawia, że przy minusowych temperaturach pszczoły mają możliwość przemieszczenia się w dogodniejsze dla nich miejsca na plastrze bez potrzeby dodatkowego zużycia pokarmu aby ogrzać kłąb przy rozluźnieniu. Konstrukcja wykonana z takich materiałów stabilizuje ilość pary wodnej w jego wnętrzu, na przykład w okresie dużego przybytku świeżego nektaru (wziątku) wilgotność może przekraczać 90%, co nie jest odpowiednie dla funkcjonowania czerwiu. Tego rodzaju ul ma takie właściwości, że łatwiej i szybciej jest pszczołom zmniejszyć tę wartość. Za to zimą wilgotność jest na tyle niska, że nie powstaje efekt zamrażalki. Na ścianach od wewnątrz nie osadza się szron, który powoduje trudności w zachowaniu temperatury wewnątrz rodziny pszczelej a wczesną wiosną mógłby powodować pleśnienie zapasów miodu, pierzgi oraz przyczynić się do jej osłabienia poprzez choroby grzybicze.

Pszczoła murarka

Wbrew pozorom trzcina nie jest łatwopalna, wręcz przeciwnie. Duża zawartość krzemionki sprawia iż ma zbliżone właściwości do szkła. Z moich obserwacji wynika, że wczesną wiosną na trzcinowiskach jest dużo cieplej niż poza nimi oraz jest wysoka zauważalność dzikich gatunków pszczó